شهر مسکو، پایتخت تاریخی و فرهنگی کشور روسیه است که در طول سالهای اخیر به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری اروپا و جهان تبدیل شده و هر ساله میزبان میلیونها گردشگر از سراسر دنیا است.
اگر قصد سفر به مسکو را دارید، پس از برنامهریزی سفر و خرید بلیط هواپیما تهران مسکو نوبت به آشنایی با معروفترین جاذبههای گردشگری این شهر میرسد. در این مطلب تلاش کردهایم بهترین و شناختهشدهترین دیدنیهای مسکو را معرفی کنیم تا بتوانید بیشترین بهره را از زمان خود در سفر به این شهر تاریخی ببرید.
ارگ کرملین (The Kremlin)

کرملین (The Kremlin) از مهمترین بناهای تاریخی و سیاسی شهر مسکو بوده و یکی از نمادهای شناختهشده کشور روسیه به شمار میرود. قدمت این مجموعه به قرن دوازدهم میلادی بازمیگردد و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت رسیده است.
این کاخ در مرکز شهر مسکو، کنار میدان سرخ (Red Square) و کلیسای سنت باسیل (Saint Basil’s Cathedral) واقع شده و امروزه محل استقرار نهادهای حکومتی، کاخها، کلیساها و موزههای مختلف است. در داخل این مجموعه، کاخ بزرگ کرملین قرار دارد که زمانی یکی از اقامتگاههای سلطنتی تزارهای روسیه بود و امروزه بهعنوان اقامتگاه رسمی رئیسجمهور فدراسیون روسیه مورد استفاده قرار میگیرد.
کرملین از سمت جنوب به رودخانهٔ مسکوا، از سمت شرق به میدان سرخ و از سمت غرب به باغ الکساندر مشرف است. برج اسپاسکایا (Spasskaya Tower) با ارتفاعی بیش از ۸۰ متر، بلندترین و شناختهشدهترین برج کرملین به شمار میرود.
مهمترین بخشهای گردشگری کرملین عبارتاند از:
- کلیسای جامع عروج مریم مقدس به بهشت(Assumption Cathedral)
- کلیسای جامع بشارت (Annunciation Cathedral)
- کلیسای جامع آرخانگل (Archangel Cathedral)
- موزه اسلحهخانه کرملین (Armoury Chamber)
- برج ناقوس ایوان کبیر (Ivan the Great Bell Tower)
کلیسای جامع عروج (Assumption Cathedral)

کلیسای جامع دورمیشن که با نام کلیسای جامع عروج هم شناخته میشود، یک کلیسای ارتدوکس روسی است که به عروج مریم مقدس تقدیم شده است. این کلیسا در میدان کلیساهای کرملین (Cathedral Square) واقع شده و نزدیکی آن کاخ پاتریارک (Patriarch’s Palace) و کلیسای دوازده حواریون (Church of the Twelve Apostles) وجود دارد.
ساخت اولیه این بنا در سال ۱۳۲۶ به دستور ایوان اول (Ivan I) انجام شد، اما بعدها بین سالهای ۱۴۷۵ تا ۱۴۷۹ به دستور ایوان سوم (Ivan III) توسط معمار ایتالیایی آریستوتله فیوراوانتی (Aristotele Fioravanti) بازسازی شد. این کلیسا برای قرنها محل برگزاری تاجگذاری تزارهای روسیه (از سال 1547 تا 1896) بوده است.
میدان سرخ (Red Square)

میدان سرخ (Red Square) یکی از قدیمیترین و بزرگترین میدانهای شهر مسکو در روسیه است. این میدان در امتداد دیوارهای شرقی کرملین و شمال رودخانه مسکوا قرار دارد.
میدان سرخ مهمترین نماد شهری مسکو به شمار میرود و ساختمانهای معروفی مانند کلیسای جامع سنت باسیل، مقبره لنین، موزه دولتی تاریخ و فروشگاه بزرگ گوم (GUM) در آن قرار دارند. این میدان که قدمت آن به اواخر قرن پانزدهم بازمیگردد، پس از تکمیل دیوارهای کرملین شکل گرفت و از آن زمان تاکنون همواره یکی از محورهای اصلی در تاریخ اجتماعی و سیاسی روسیه و همچنین اتحاد جماهیر شوروی سابق بوده است.
کلیسای جامع سنت باسیل (Saint Basil’s Cathedral)

کلیسای جامع سنت باسیل بین سالهای ۱۵۵۵ تا ۱۵۶۱ به دستور ایوان مخوف (Ivan the Terrible) در مسکو ساخته شد. بر اساس یک افسانه، پس از پایان ساخت این بنا، سازنده آن کور شد تا دیگر هرگز نتواند بنایی با چنین زیبایی خلق کند.
گنبدهای کلیسای سنت باسیل مربوط به نه کلیسای کوچک داخل مجموعه هستند و هرکدام نمادی از پیروزی در حمله به شهر کازان محسوب میشوند. طراحی آن از معماری اورشلیم الهام گرفته و اگر از بالا دیده شود، گنبدها به شکل ستارهای اطراف گنبد مرکزی قرار گرفتهاند.
این بنا در طول تاریخ چند بار بر اثر آتشسوزی و غارت آسیب دیده است. بر اساس یک افسانه، ناپلئون قصد تخریب آن را داشت اما این اتفاق هرگز رخ نداد.
مرکز خرید گوم (GUM)

مرکز خرید گوم در میدان سرخ در شهر مسکو قرار دارد و مهمترین مرکز خرید روسیه به شمار میرود. این ساختمان با معماری باشکوه و راهروهای مسقف خود، محل حضور فروشگاههای لوکس و یکی از جاذبههای گردشگری مهم این شهر است.
این بنا در دهه ۱۸۹۰ با نام صفوف تجاری بالایی (Upper Trading Rows) ساخته شد و طراحی آن با سقف شیشهای بزرگ، یادآور ایستگاههای قطار قرن نوزدهم در لندن و مراکز خرید زیبای میلان است.
این بنا بین سالهای ۱۸۹۰ تا ۱۸۹۳ با طراحی الکساندر پومرانتسف و مهندسی ولادیمیر شوخوف ساخته شد و با نمای ۲۴۲ متری خود ترکیبی از معماری روسی و سازههای مدرن فلزی و شیشهای را نشان میدهد.
موزه هنرهای زیبای پوشکین (Pushkin Museum)

موزه هنرهای زیبای پوشکین در شهر مسکو در سال ۱۹۱۲ به ابتکار ایوان تسیوتایف تأسیس شد و یکی از مهمترین موزههای روسیه به شمار میرود. این موزه در نزدیکی کرملین و کلیسای جامع مسیح منجی قرار دارد و یکی از مهمترین جاذبههای فرهنگی مسکو محسوب میشود.
این موزه مجموعهای بسیار بزرگ از نقاشیها، مجسمهها، آثار باستانی و اشیای هنری مختلف را در خود جای داده است. در میان آثار آن، مجموعهای از هنر مصر و یونان باستان، موزاییکهای بیزانسی و آثار هنرمندان بزرگی مانند مونه، رامبراند، بوتیچلی، پیکاسو، ونگوگ، رنوار و ماتیس دیده میشود.
نگارخانه دولتی ترتیاکوف (Tretyakov Gallery)

نگارخانه دولتی ترتیاکوف یکی از مشهورترین موزههای هنری روسیه و بزرگترین مجموعه هنرهای زیبای روسی در جهان است. این گالری در اواسط قرن نوزدهم توسط بازرگان اهل مسکو، پاول میخایلوویچ ترتیاکوف (Pavel Mikhailovich Tretyakov)، بنیانگذاری شد و امروزه بیش از ۱۳۰ هزار اثر هنری را در خود جای داده است.
این موزه در یکی از زیباترین ساختمانهای تاریخی مسکو قرار دارد که در گذشته عمارت یک خانواده اشرافی بوده است. نمای چشمنواز ساختمان در اوایل قرن بیستم توسط نقاش برجسته ویکتور واسنتسوف و با الهام از معماری سنتی و افسانههای روسی طراحی شد.
ساختمان اصلی گالری بیش از ۶۰ تالار دارد و آثار هنرمندان برجستهای مانند ایوان آیوازوفسکی، واسیلی کاندینسکی، آندری روبلف، والنتین سروف و بسیاری دیگر در آن به نمایش گذاشته شده است.
کلیسای جامع کازان (Kazan Cathedral)

کلیسای جامع کازان یکی از زیباترین کلیساهای ارتدوکس است که در گوشه شمالغربی میدان سرخ در مسکو، روسیه قرار دارد. کازان با معماری الهامگرفته از سبک سنتی روسیه، ظاهری شبیه به بناهای افسانهای دارد. این کلیسا نخستین بار در سال ۱۶۱۲ و به مناسبت آزادسازی مسکو از اشغال نیروهای لهستانی ساخته شد.
این کلیسا در سال ۱۹۳۶، به دستور استالین و برای ایجاد فضای بیشتر جهت برگزاری رژههای نظامی و مراسم رسمی، تخریب شد. اما پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، در سال ۱۹۹۳ با همان طرح اولیه بازسازی شد.
آرامگاه لنین (Lenin’s Mausoleum)

آرامگاه لنین بنایی کوچک در میدان سرخ مسکو است که در دوران شوروی و به دستور استالین ساخته شد و محل نگهداری جسد مومیاییشده ولادیمیر لنین است. با وجود اینکه خود لنین وصیت کرده بود در کنار مادرش در سنپترزبورگ دفن شود، دولت شوروی تصمیم گرفت پیکر او را بهصورت مومیایی حفظ و در معرض دید عموم قرار دهد.
آرامگاه لنین در مرکز میدان سرخ و در کنار کاخ کرملین، کلیسای سنت باسیل و مرکز خرید گوم قرار دارد. امروزه درباره ادامه نگهداری جسد او همچنان بحثهایی وجود دارد و برخی خواهان دفن دوباره او هستند.
باغ الکساندر (Alexander Gardens)

باغ الکساندر (Alexander Gardens) یک پارک عمومی در شهر مسکو است که در امتداد دیوار غربی کرملین قرار داشته و حدود ۸۶۵ متر طول دارد. این باغ در محل سابق رودخانه نگلینایا (Neglinnaya River) ساخته شد که در قرن نوزدهم به زیر زمین منتقل شد.
این باغها بین سالهای ۱۸۱۹ تا ۱۸۲۳ ساخته شدند و در ابتدا باغهای کرملین (Kremlin Gardens) نام داشتند، اما پس از تاجگذاری الکساندر دوم (Alexander II) در سال ۱۸۵۶ به باغ الکساندر (Alexander Gardens) تغییر نام دادند.
تئاتر بولشوی (Bolshoi Theatre)

تئاتر بولشوی (Bolshoi Theatre) یکی از مهمترین مراکز هنرهای نمایشی روسیه در مسکو است که بیش از ۲۰۰ سال سابقه اجرای باله و اپرا دارد. این مجموعه ابتدا در سال ۱۷۷۶ بهعنوان پروژهای خصوصی آغاز شد، اما ساختمانهای اولیه آن چندین بار در اثر آتشسوزی (۱۸۰۵، ۱۸۱۲ و ۱۸۵۳) از بین رفتند. ساختمان فعلی که امروز دیده میشود در سال ۱۸۵۶ افتتاح شد و در دوره شوروی با کاهش بودجه مواجه بود، اما در سالهای اخیر دوباره به شکوفایی رسیده است.
نمای باشکوه بیرونی با ستونهای بزرگ و مجسمه آپولو، که روی ارابهای اسبی قرار دارد، یکی از نمادهای معروف مسکو است و حتی روی اسکناس ۱۰۰ روبلی روسیه دیده میشود.
متروی مسکو (Moscow Metro)

متروی مسکو (Moscow Metro) علاوه بر شهر مسکو، شهرهای نزدیکی مانند کراسنوگورسک، رئوتوف، لیوبرتسی و کوتِلنیکی را نیز پوشش داده و به هم متصل میکند. متروی مسکو در سال ۱۹۳۵ با تنها یک خط ۱۱ کیلومتری و ۱۳ ایستگاه افتتاح شد و نخستین سیستم متروی زیرزمینی در اتحاد جماهیر شوروی بود.
متروی مسکو (تا ژانویه ۲۰۲۶) دارای ۳۰۴ ایستگاه و بیش از ۵۳۵ کیلومتر مسیر است و بهعنوان طولانیترین شبکه مترو در اروپا و خارج از چین شناخته میشود. این شبکه تنها متروی روسیه با دو خط حلقهای است و بیشتر مسیرهای آن در زیر زمین قرار دارند. همچنین، ایستگاه پارک پوبدی (Park Pobedy) با عمق ۷۳ متر، یکی از عمیقترین ایستگاههای متروی جهان به شمار میرود.
کلام آخر
مسکو شهری است که تاریخ، فرهنگ و معماری را به زیباترین شکل در کنار یکدیگر به نمایش میگذارد. از میدان سرخ و کرملین گرفته تا کلیساهای تاریخی، موزهها و ایستگاههای هنری مترو، هر گوشه از این شهر داستانی برای روایت دارد.
کافی است پس از تهیه بلیط هواپیما خارجی، با مهمترین دیدنیهای این شهر آشنا شوید و برنامه سفر خود را بر اساس علاقهتان تنظیم کنید تا از سفر به پایتخت روسیه نهایت لذت را ببرید.





